تعميم

From ویکی زروان
Jump to: navigation, search


تعميم (Generalization) تمركز بر شباهت‌ها و ناديده انگاشتنِ تفاوتها براى استنتاج انتظارها از مشاهده‌‏هاست.

کتاب سیستمهای پیچیده (ص:177-178)



سيستمى كه به حافظه مسلح باشد. مى‏تواند مشاهده‏‌ها را دستمايه‏‌ى انتظارها قرار دهد. براى اين كار، بايد الگوها و روندهاى حاكم بر رفتار خطراهه و محيط به شكلى ساده و انتزاعى و شناختنى صورتبندى شوند و به عنوان قواعد راهنمايى براى انتخاب رفتارهاى آينده عمل كنند. در اينجا، عملا سيستم همان كارى را مى‏‌كند كه ما هنگام توليد علم انجام مى‌‏دهيم. سيستم قوانينى انتزاعى را با ناديده انگاشتن تفاوت‌ها و تأكيد بر شباهت‌ها استخراج مى‌‏كند. يعنى در جفت متضاد معنايىِ شباهت/ تفاوت، طرفِ اولى را مى‏‌گيرد. به اين شكل قوانينى به دست مى‏‌آيند كه در واقع محصولِ تحويل كردنِ خطراهه به خطى ساده با معادله‌‏اى شسته و رُفته هستند. تبديلِ مشاهده به انتظار از راه فرآيندى به نام تعميم ممكن مى‏‌شود. تعميم، تمركز بر شباهت‌ها و ناديده انگاشتنِ تفاوت‌ها براى استنتاج انتظارها از مشاهده‏‌هاست.

تعميم، روشى است كه به كمك آن اطلاعاتِ آشفته و پراكنده‏‌ى گذشته در قالب قواعدى منظم و مدون طبقه‏‌بندى مى‏‌شوند، و براى پيش‏‌بينى آينده و شكل دادن به انتظارها كاربرد مى‏‌يابند. از اين روست كه تحويل‏‌انگارى و تمايل به ترجيح قانون بر بى‏‌نظمى، شباهت بر تفاوت، و نظم بر آشوب چنين در نظام‌هاى خودارجاعى مانند روانِ انسان، جامعه و زبان ريشه‌‏دار است.

تعميم، فرآيندى است كه به كاسته شدن از پيچيدگى محيط، و افزوده شدن بر پيچيدگى سيستم منتهى می‌شود. رده‏‌بندى اطلاعات مربوط به گذشته و ناديده انگاشتنِ تفاوت‌ها، پيچيدگى محيط را (البته از ديد سيستم) كم مى‏‌كند، و استفاده از قواعد به دست آمده براى پيش‏‌بينى آينده و ايجاد انتظار، اطلاعاتى نوظهور است كه زمينه‌‏اى براى يادگيرى بيشتر فراهم مى‌‏كند و از اين رو پيچيدگى سيستم را مى‌‏افزايد. به اين تعبير، مى‏‌بينيم كه سيستم خود ارجاع، ماشينى است كه پيچيدگى خود را به بهاى افزايش آشفتگى محيط، زياد مى‏‌كند. كودكى كه مى‏‌آموزد با شنيدنِ نام خود از زبان هركسى به سوى وى برگردد، دانشمندى كه با مقايسه‏‌ى داده‏‌هایى آمارى به قانونى دست مى‏‌يابد، جامعه‏ا‌ى كه از راه‏‌حلى جا افتاده (مانند انتخاب كدخدا از ميان سالخوردگانِ ده) براى حل مشكلى نوظهور (تشكيل پارلمان مشروطه) استفاده مى‏‌كند، در حال تعميم دادن است.