شایستگی

From ویکی زروان
Jump to: navigation, search

شايستگى (Fitness) عبارت است از بخت یا قدرتِ سيستم براى حفظ آشيان، و تداوم بقا.


توانايى سيستم براى چيرگى بر رقيبان و حراست از آشیان، شايستگى ناميده مى‌‏شود. شايستگى ، عبارت است از بخت يا قدرتِ سيستم براى حفظ آشيان، و تداوم بقا. شايستگى، فاصله‌‏ى خطراهه با پايدارترين جذب كننده - غير از تعادل با محيط- است.

معيار شايستگى، برد و باخت در بازىِ رقابت است. برنده‌‏ها سلطه خود را بر آشيان تثبيت مى‏‌كنند، و بازنده‌‏ها از آشيان‌شان تبعيد مى‏‌شوند. اين رانده شدن از آشيان، در حالت عادى به نابودى سيستم بر اثر كمبود منابع منتهى مى‏‌شود. اما در شرايطى استثنايى، سيستم موفق مى‏‌شود با پيچيده‏‌تر ساختنِ سيستمِ خود، ابعاد فضاى حالتش را گسترده‌‏تر سازد و به اين ترتيب به آشيان‌هایى كه براى رقيبانش ناشناخته است، دست يابد.

هنگامى كه نخستين دوزيستان از دريا خارج شدند، با جهيدن به بخشى ناشناخته از فضاى حالت -كه نمايانگرِ زندگى در خشكى بود،- بخش‌هایى بسيار پهناور از فضاى حالتِ خويش را كشف كردند. هنگامى كه پانصد ميليون سال بعد، گروهى از نوادگان همان دوزيستان (نهنگ‏ها و دلفين‏ها) بار ديگر به دريا بازگشتند، كارى مشابه را تكرار كردند. چرا كه حالا دريا براى موجوداتى پستاندار و خونگرم فضاى حالتى كاملا جديد تلقى مى‏شد. همه‌‏ى اين پيشروانِ فتح فضاى حالت، به دليل اين شجاعتشان، و به خاطر آن كه موفق شدند سازگارى را بر گريز ترجيح دهند، از رقبايشان پيچيده‌‏تر شدند. دوزيستان از ماهيان، و نهنگ‌ها از پستانداران خشكى‌‏زى درشت‌‏تر و بغرنج‏‌تر گشتند، و به همين دليل هم ناپايدارتر شدند. تاريخ تكامل، ماجراى سيستم‏‌هایى است كه جسورانه به بخش‌هایى ناشناخته از فضاى حالتشان خيز برمى دارند، و اگر بتوانند با پيچيده‏‌تر ساختنِ خويش با اين آشيان‌هاى بغرنج‏‌تر سازگار شوند (پيچيدگى در اندركنشگر)، زنجيره‌‏اى از زادگان را در آن آشيان مى‏‌پراكنند (پيچيدگى در همانندساز).