رده بندى بر مبناى دستور: تفاوت بین نسخه‌ها

از ویکی زروان
پرش به: ناوبری، جستجو
سطر ۲۰: سطر ۲۰:
  
 
[[منشهاى زيانبار]]
 
[[منشهاى زيانبار]]
اما در برابر منشهاي يادشده، منشهايى هستند كه [[قدرت]]/ [[لذت]]/ [[معنا]] و احتمال [[بقا]]ى كنشگر انسانىِ حاملشان را كاهش
 
دهند. اين منشها هنگامى ايجاد مى شوند كه [[راهبرد]]هاى [[تکثیرپذیری عنصر فرهنگی|تكثير همانندسازهاى فرهنگى]] (منشها) و زيستى (بدنها) با هم تداخل و تعارض پيدا كند. در اين شرايط دو حالت می تواند رخ دهد.
 
نخست آن كه، همانندسازهاى انسانى به يارى منشهايى سركوبگر، تكثير منشهايى خاص را محدود كنند. اين پديده را '''سانسور''' مى ناميم و به زودى بيشتر به آنخواهيم پرداخت. ديگرى آن است كه منشها بخت بقاى كنشگران انسانى را محدود كنند، و در اين حالت زيانبار خوانده مى شوند.
 
  
منشهاى زيانبار مى توانند دو شكل داشته باشند. اگر ساختارى ساده داشته باشند و بدون بيشتر كردن قدرت تكثير خود تنها در راستاى حذف حامالنشان عمل كنند عمرى بسيار كوتاه پيدا مىكنند. چنين منشهايى به صورت رفتارهايى موضعى و محدود، و معمولا خودويرانگر، در سطح
+
 
 +
[[منشهاى خنثا]]، منشهايى هستند كه بر سرعت تكثير بدنهاي
 +
حاملشان اثر معنىدارى ندارند. اين منشها تنها در پيوند با بخشهاي
 +
مستقل از بقايِ لذت/ قدرت/ معنا تكثير مىشوند و ممكن است بخت بقاى
 +
حامالنشان را كم يا زياد كنند. اين منشها با محور بقا ارتباطى ساختارى
 +
ندارند و وابسته به شرايط محيطى ارتباطی افزاينده يا كاهنده با آن برقرار
 +
میكنند و به صورت منشهايى سودمند يا زيانبار جلوه مینمايند. مدهاى
 +
زودگذرِ لباس جوانان، آداب معاشرت، تعارفات زبانى، بخش عمدهي جوکها
 +
و ترانهها و شايعهها و رمانهاى بى سر و تهى كه ناگهان خواندنشان باب
 +
مىشود، نمونههايى از اين منشها هستند.
 +
در تمام سيستمهاى تكاملى، الگوهايى مشابه با سه نوع منشِ يادشده را
 +
مىتوان يافت. به ويژه در ميان همانندسازهاى زيستى، پيچيدگى چندان
 +
چشمگير است كه گاه به كشمكشی درونژنومى میانجامد. اين همان است
 +
كه براي نخستين بار توسط داوكينز با نام ژن خودخواه معرفی شد و تمايل
 +
برخی از ژنها براي تكثير شدن به هر قيمت - حتی به بهاي نابودي
 +
بدنِحاملشان - را ممكن دانست. اين تعارضهاى درونى در ميان منشه

نسخهٔ ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۴۲

الف) گرانيگاه معنايی:


ب) نوع رفتار توليدشده:

منشهاى خودآگاه
منشهاى ناخودآگاه
تفاوت منشهای ناخودآگاه با منشواره ها

پ) كاركرد تکاملى

منشهاى سودمند


منشهاى اخلاقى


منشهاى زيانبار


منشهاى خنثا، منشهايى هستند كه بر سرعت تكثير بدنهاي حاملشان اثر معنىدارى ندارند. اين منشها تنها در پيوند با بخشهاي مستقل از بقايِ لذت/ قدرت/ معنا تكثير مىشوند و ممكن است بخت بقاى حامالنشان را كم يا زياد كنند. اين منشها با محور بقا ارتباطى ساختارى ندارند و وابسته به شرايط محيطى ارتباطی افزاينده يا كاهنده با آن برقرار میكنند و به صورت منشهايى سودمند يا زيانبار جلوه مینمايند. مدهاى زودگذرِ لباس جوانان، آداب معاشرت، تعارفات زبانى، بخش عمدهي جوکها و ترانهها و شايعهها و رمانهاى بى سر و تهى كه ناگهان خواندنشان باب مىشود، نمونههايى از اين منشها هستند. در تمام سيستمهاى تكاملى، الگوهايى مشابه با سه نوع منشِ يادشده را مىتوان يافت. به ويژه در ميان همانندسازهاى زيستى، پيچيدگى چندان چشمگير است كه گاه به كشمكشی درونژنومى میانجامد. اين همان است كه براي نخستين بار توسط داوكينز با نام ژن خودخواه معرفی شد و تمايل برخی از ژنها براي تكثير شدن به هر قيمت - حتی به بهاي نابودي بدنِحاملشان - را ممكن دانست. اين تعارضهاى درونى در ميان منشه